"Cheapart 14" -Ekspozita

"Cheapart 14" - Cheapart Gallery, Athens, Greece (Dec. 2008)

Levizja vizuale cheapart eshte nje nga evenimentet me interesante ne fushen e arteve pamore ne Greqi. Fale nje aktiviteti teper te pasur 13 vjecar dhe prezantimit te mbi 300 artisteve brenda dhe jashte Greqise, kjo levizje le gjurme me larmine e pikeshikimeve, ngjyrave, koncepteve, si edhe per freskine e prizmit mbi te cilin sendertohet raporti i artistit, vepres se artit, tregut dhe spektatorit .

Nje nga arsyet qe me bene te marr pjese pa as me te voglin hezitim ne kete udhekryq artistik, eshte nder te tjera edhe fakti se galeria "cheapart" gjendet ne zemer te "Eksarkia-s" (zone e cila konsiderohet si "keshtjella" e anarshizmit ne Greqi); dhe kjo vecori gjeografike me ngacmon.

Disa fotografi nga ekspozita e dhjetorit 2008 po percjell ne kete postim.

"Cheapart 14" - Cheapart Gallery, Athens, Greece (Dec. 2008)

"Cheapart 14" - Cheapart Gallery, Athens, Greece (Dec. 2008)

"Cheapart 14" - Cheapart Gallery, Athens, Greece (Dec. 2008)

"Cheapart 14" - Cheapart Gallery, Athens, Greece (Dec. 2008)

"Cheapart 14" -Cheapart Gallery, Athens, Greece (Dec. 2008)

Era Kuterbuese e Kapitalizmit

Toni Milaqi "Gray Day" (acrylic on canvas, 120x90 cm, 2006)

Vrasja e nje te riu 16 vjecar ne rrugicat e Eksarkia-s (Εξάρχεια), ne qender te Athines dhe pak metra larg galerise Cheapart, ne te cilen punonim per te ndertuar ekspoziten e re, shkaktoi nje vale te papermbajtshme reagimesh dhe episodesh dhune, duke e kthyer keshtu jo vetem kryeqytetin, por edhe mjaft qytete te tjera te Greqise ne arene lufte. Dhjetra dyqane dhe makina te djegura; njezet e kater police te plagosur; shtate arrestime...

Lajme te kobshme. Nje 16 vjecar i dergjur pertoke mes gjakrash nga plumbat e dhunes totalitare-policore/shteterore. Nje shoqeri qe zien, ajo greke. Nje bote qe uleret, kjo qe jetojme. Perseri dhuna e mekanizmave shteterore dhe e larove te saj institucionale, u shfaq qartesisht ne nje kryeqytet europian pak perpara fundit te vitit 2008. Nje jete njerezore u fik pa hapur ende syte, kurse zagaret e ruajtjes se rendit bredhin lirisht rrugeve. Kontrollojne jeten tone ne cdo moment, ne cdo cast, pa as me te voglin hezitim. Na vezhgojne rrugeve, dyqaneve, ne pune, ne banka, ne shtepi tek bejme shurren apo dhjesim. Edhe ne ato momente prezenca e pushtetit eshte e pranishme, e kudogjendshme...

Toni Milaqi "The Death of Hope" (acrylic on canvas and mixed technique, 130x100 cm, 2001)

***

Admiroj Eksarkia-n, zonen ne te cilen kalova 13 vjet te jetes sime. E admiroj, pikerisht per mosperkuljen ndaj brutalitetit shteteror. Respektoj guximin njerezor te banoreve te saj, si dhe nevojen e tyre per tu ndjere te lire. Kenaqem tek degjoj te thyhen zinxhiret e hekurt te pushtetit, rrugicave te kesaj zone; tek merr flake se bashku me kazanet e plehrave, fytyra e paskrupullt, meskine dhe e pangijshme e Kapitalizmit, e kelysheve dhe zagareve te tij. Adhuroj shpirtin anarkist te popullit grek. Nevojen per te mos u pajtuar me kufomen neveritese te sistemit te sotem politik...

Nderim per gjakun e derdhur te 16 vjecarit, qe iu kundervu brutalitetit te pushtetit dhe kalbesise se botes!

Toni Milaqi "Conflict" (acrylic on canvas, 120x90 cm, 2006)

CheapArt 14

Ftese

Ekspozite kolektive "CheapArt 14" (8-23 dhjetor 2008) ne galerine "CheapArt" (Θεμιστοκλεους & Μεταξα 25), Athine. Inagurimi 8 dhjetor, ora 20.00 .

Toni Milaqi

Mbi Pavaresine

"Pa(varesia)" - National Gallery of Arts (Tirana, Albania), 2007

Fund nentori. Mberriten serish festat kombetare shqiptare. Festa e pavaresise. Si sot nje vit me pare mora pjese ne ekspoziten "Pa(varesia)" ne Galerine Kombetare te Arteve (Tirane) e kuruar nga Elsa Martini. U paraqita ne kete ekspozite me dy pune "Blue Execution" dhe "Authority Touch". Disa mendime mbi kendveshtrimin dhe trajtimin e atehershem te ketij subjekti, si edhe disa fotografi nga aktiviteti po i sjell ketu.

"Pa(varesia)" - National Gallery of Arts (Tirana, Albania), 2007

***

Nje teme kersheritese kjo e pavaresise. Por cdo te thote te jesh sot i pavarur? Qe t’i pergjigjemi kesaj pyetje, duhet ne radhe te pare te kuptojme varesite tona, qofte personale, qofte kolektive.

Personalisht nuk besoj se Shqiperia sot eshte e pavarur. Nuk besoj ne pavaresine e Shqiperise, te Kosoves, te Greqise, te Italise, apo te kujdo shteti sado i madh a i vogel eshte ai. Rrojme ne nje bote gjithe kufij etnik, fetar, ekonomik, ideologjik, moral, politik, dhe eshte mjaft e veshtire te thyejme zinxhiret e padukshem qe na perqarken. Tingellon qesharake te thuhet se mund te ndihesh i lire permes erresires paralitike dhe kangjellave totalitare te nje burgu...

Enderroj nje bote pa kufij shteterore. Pa luftera. Pa te humbur e fitimtare. Nje bote pa ushtarake, ushtri e arme. Ne nje kohe kur nacionalizmat (dhe sigurisht edhe ai shqiptar) mbreterojne, eshte teper e veshtire te flasesh per nje realitet global pa bariera ndarese, pa varesi etnike, ekonomike, politiko-shoqerore...
  "Pa(varesia)" - National Gallery of Arts (Tirana, Albania), 2007

***

Per sa i perket trajtimit artistik te kesaj teme, nuk eshte e lehte te operosh mbi nje subjekt kaq te abuzuar nga njerezit dhe koha. Nje teme qe "i ka dale boja" prej vitesh, por qe ne vetvete mbart elemente sa social, po aq edhe filozofik, apo edhe ngjyrime te pashmangshme moral-politike. Te hulumtosh mbi nocione - qe jane bere e thene kaq here ne artet shqiptare- si ai i pavaresise, nuk eshte nje ritual fundviti; eshte nje nevoje te thuash me menyren tende perrallen e njohur dhe te perpiqesh nese je i zoti, te ngjallesh tek shikuesi ndjesine se po degjon dicka teresisht te re. Pikerisht ne caste te tilla duhen rikonceptuar pergjigjet tona, mbi ate se cfare do te thote sot te jesh i pavarur, dhe nga kush… 

Petrit Ceno "Ismail Qemali, 28 Nëntor 1912 " (oil on canvas, 152.5x150 cm, 1973)

Ajo qe has sot ne lidhje me pavaresine si koncept, jo vetem ne bisedat e pafundme te politikaneve, por edhe ne mediat, bllogjet dhe forumet shqiptare, eshte lulezimi gati - gati total i nacionalizmit shqiptar.
Por a eshte Shqiperia sot e pavarur? A mund te jete Kosova? A eshte Evropa sot e pavarur?
C’eshte pa-varesia sot ? Ne nje bote kur vishemi te gjithe me Levi’s Jeans, kur mbushim makinat me benxine Shell, kur hame ne McDonald’s apo Pizza Hut, kur degjojme te njejten muzike e shohim te njejtet filma te imponuar nga tregjet globale, e Star System, dhe te gjitha keto kudo ku gjendemi; cdo te thote te jesh pa varesi (ekonomiko-politike), sovran dhe i lire?
A mund te ndihesh sot i pavarur, ne nje kohe kur lufterat imperialiste te kamufluara si luftera “ne emer te te drejtave te njeriut” jane kthyer ne rutine? Kur individi eshte me i pambrojtur se kurre ndaj perbindeshave shteterore ?

Pikerisht kjo lloj pavaresie, e cila i meshon me teper trajtimit te problemit ne sensin social, do te me interesonte mua si njeri. Te hulumtuarit e pavaresise individuale dhe deri ne c’pike ky nocion eshte utopik apo jo.

***

Ne aspektin estetik, gjuha e perdorur duhet sigurisht te jete e mbrujtur me elemente po kaq te huaj nga c’ka servir hegjemonia globale e sistemit te sotem te vlerave...

"Pa(varesia)" - National Gallery of Arts (Tirana, Albania), 2007

Babai, Historia dhe Vepra e Artit

Toni Milaqi "Portrait of Aristidh Milaqi" (acrylic on paper, 100x80 cm, 1994)

C'lidhje kane fjalet ne vijim me portretin e mesiperm? -Asnje lloj lidhjeje! Thjesht me pelqen portreti dhe ndjej pertese te shkruaj dicka ne relacion me te...

...Roli i njohjes se historise se artit eshte i pakundershtueshem ne perftimin dhe te lexuarit pa boshlleqe te nje vepre artistike. Nje njeri qe nuk ka njohjen e te shkuares, nuk mund te perballoje peshen e se tashmes dhe kurthet e se ardhmes.
Jo cdo dije eshte e vlefshme per te kuptuar dhe lexuar nje veper arti, por asnje veper arti nuk mund te lexohet nga nje njeri pa njohuri relative mbi subjektin ne fjale.
Nen kete prizem vepra e artit ngjan me nje det (i madh, ose i vogel, e kushtezuar kjo nga aftesite e krijuesit), i cili ushqehet nga rreke, perrenj, e lumenj te pafund referencash, informacioni, njohurish, apo gjithfare faktoresh te ndryshem artistik-social-historik. Ne saje te ketij informacioni, kuptojme vepren dhe zbulojme vlerat e saj ne kontekst historik...

Penetrimi

Toni Milaqi "The Colourful Penetration" (acrylic on canvas, 120x90 cm, 2002)

Me pelqen te shkel mbi tema tabu. Me pelqen te eksploroj artistikisht subjekte te cilat piktore te tjere nuk guxojne t'u afrohen. Me pelqen te analizoj pergjate rrjedhave te viteve marredhenien femer-mashkull ne menyre sa me sferike, me te gjere, nga pika te ndryshme veshtrimi. "Penetrimi" eshte nje teme mjaft terheqese dhe frymezuese...

Toni Milaqi "Penetration" (acrylic on canvas, 120x90 cm, 2007)

Mbi Ate qe S'munden te Marrin me Vete Korbat

Toni Milaqi "Wheat Field with Birds" (acrylic on paper, 85x65 cm, 2005)

Vincent van Gogh eshte nje nga figurat me komplekse te historise se artit boteror. Nje nga ata njerez qe i dha kuptim te ri nocionit te te qenurit artist. Nje personalitet qe me vepren, karakterin dhe vitalitetin e shpirtit te tij u kthye ne nje simbol te ekzistences se artistit pamvaresisht nga kushtet historike, morale, sociale, e artistike qe mbizoterojne ne kohen kur ai jeton.

Nje artist pishtar, gjenial e vigan, qe iu kundervu shemtise se botes, komercialitetit e hipokrizise njerezore, duke na hapur shtigje te pafund drejt vlerave te shpirtit, madheshtise se qenies, risive artistike, hulumtimit te njeriut, shoqerive njerezore, apo te natyres.

Ne kundershti me jeten tmerresisht te veshtire -per shkak te meskinitetit te mekanizmave sociale, artistike, e njerezore te kohes kur rrojti- , ne kundershti me vuajtjet, dhimbjet, skajshmerine ekzistenciale te qenies, vepra e Van Gogh-ut ruan nje freski te papare emocioni, kthehet ne nje oaz te pakrahasueshem koloristik, me nje brishtesi habitese kendveshtrimi mbi boten akoma edhe kur pershkruan ndjenjat me te cartura dhe kanibalizmin me te paskrupullt njerezor...

***

Adhurim i pamase per kokefortin me naiv te historise se arteve figurative, per te cmendurin me te mencur se urtesia e shekujve, per nje nga protoporet me te medhenj te historise moderne te piktures, per hollandezin qe ndricoi per jete e mot qiejt tane me vezullimin verbues milionash lule dielli ...

Vincent van Gogh "Wheat Field with Crows" (oil on canvas, 102x51 cm, 1890)